Dr. Shuhei Toyoda’dan TPS Öğrenmek

Bilgi kirliliğinin çok fazla olduğu günümüz dünyasında kaynağı belirli bilgilere ulaşmak oldukça zor. Bu yüzden, TPS* konusunda yazı yazarken, kaynağı güvenilir veya bilinen içerikler oluşturmaya özen gösteriyorum. Bu sefer, kaynağımız TPS konusunda oldukça yetkin bir kişi; TPS’yi kuran aileden Dr. Shuhei Toyoda. Kendisini bizzat dinleme şansı elde ettim. Meslek hayatım boyunca hatırlayacağım, unutulmaz bir deneyimdi.

Toyota Boshoku şirketinin dünyada 100’den fazla fabrikası var ve Dr. Shuhei Toyoda şirketin en üst düzey yetkilisi, yönetim kurulu başkanı. 74 yaşındaki Toyoda san*, geçtiğimiz hafta perşembe günü, 2 Aralık 2021’de, Toyota Boshoku Türkiye’de yürütülen bir proje için 1,5 saat zaman ayırdı ve onun yerine bunu yapabilecek onlarca insan olmasına rağmen, bizzat kendisi proje hakkında önerilerde bulundu. Bize TPS anlamında çok değerli bilgiler verdi. Bunu yapmaktaki amacının, maliyet azaltma, verimlilik artırma, kalite artırma gibi klasik KPI’lardan* ziyade; “İnsan Gelişimi” olduğunu biliyoruz. Toyota grup şirketlerinin ve TPS kültürünün yıllardır neden bu kadar başarılı olduğunun canlı bir kanıtı bu olsa gerek.

Bilgi paylaşımı gizliliğinden dolayı içerik hakkında detay veremesem de şunu diyebilirim. Haziranda Toyota Motor Şirketi’nin başkanı Akio Toyoda’nın bir konuşmasını çevirmiştim. Orada TPS’nin temel amacının verimlilik artırmak değil; operatörün işini kolaylaştırmak olduğunu belirtiyordu. Dr. Shuhei Toyoda da, önerilerde bulunurken operatörlerin daha kolay çalışabilmesini sağlayacak iyileştirmeler üzerinde durdu. Anladım ki, aslında TPS’teki asıl odak çok basit. Üretim hatlarımızda iyileştirmeler yaparken “Operatörün işini nasıl kolaylaştırırım?” gözlüğü takmak… Bu gözlükle bulacağımız problemleri çözdükten sonra, ergonomi de iyileşir, kalite de artar, ürünün üretim süresi de azalır, maliyet de azalır. Bunların hepsi kendiliğinden iyileşecek noktalar.

Üretim ortamında yalın üretim uygulayan herkesin sloganı bu olsun:

“Asıl amaç, operatörün işini kolaylaştırmaktır.”

*TPS, Toyota Production System, Toyota Üretim Sistemi

*san Japonca’da Bey/Hanım yerine kullanılır.

*KPI = Key Performance Indicator, Anahtar Performans Göstergesi